Orta Anadolu gazetesi olan KonyaMerhaba Gazetesinin

        Nevzat Laleli ile yaptığı röportaj

        Bu röportaj ile haftada iki neşredilen (pazartesi, perşembe) Asr-ı Saadet çizgileri makalelerini Web: www.merhabagazetesi.com.tr sitesinin arşiv bölümünden 10.Ekim.2005 tarihinden itibaren okuyabilirsiniz.       

                        

                                    NEVZAT LALELİ İLE RÖPORTAJ

“Evlenmede Asr-ı Saadet çizgileri” yazılarını neşrettiğimiz yazarımız Nevzat Laleli’yi ve makalelerinde ele aldığı “Evlendirme çalışmaları” konusunu okuyucularımıza tanıtmak istedik Gazetemize gelerek bizleri de ziyaret eden Laleli’ye bazı sorular sorduk, cevaplar aldık. Bir sohbet havasında gecen röportajımızı beğenerek okuyacağınızı tahmin ediyoruz.

         MERHABA: Sayın Laleli, isterseniz önce sizi tanıyarak röportajımıza başlayalım.

LALELİ :Size ve gazetemiz Merhaba değerli çalışanları ve okuyucularına teşekkürlerimi sunarken Ramazan ayınızı ve yaklaşmakta olan Ramazan Bayramınızı da tebrik ediyorum.

Ben 1946 yılında Konya’da doğdum. Babam Konya eşrafından eski demir tüccarı Seyit Mehmet Laleli, annem ise Sebahat hanımdır. Soyadım, köken itibariyle Meram-Lalebahçesi olduğundan Laleli olarak alınmış. İlk, orta ve lise tahsilimi Konya’da yaptım. 1968-69 öğrenim yılında Mühendislik tahsili için Ankara’ya gittim. Bir mutlu tevafuktur ki ilk günden itibaren Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ın öğrencisi oldum. Prof. Erbakan bizim “İmalat usulleri” derslerimize hoca olarak giriyordu. 1971’de mezun oldum ve Makine mühendisi olarak çalışma hayatına atıldım.

Gece öğrenim öğrencisi olduğumdan gündüzleri zamanım müsaitti. Bu arada İstanbul’da neşredilen “Bizim Anadolu Gazetesi Ankara bürosu elemanı” Arif Nihat Asya ve Emine Işınsu Okcu’ların çıkardıkları “Defne ve Ayşe” isimli dergilerde idare müdürlüklerini yaptım, dergilerde çocuklar için dini dersler yazıları yazdım Bunlar benim ilk yazılarımdı..

Sayın Erbakan’ın seçimle geldiği Odalar Birliği Genel Başkanlığından Demirel hükümetince alınması ve onun bağımsız milletvekili çalışmaları yaptığı dönemler benim gazete muhabirliği dönemlerime rastlamakta, yaptığım haberleri gazeteme göndermekteydim. Hak davanın yılmaz mücahidini yakından tanıma imkanı bulan ben onun hemen hemen bütün siyasi çalışmalarında ona yardımcı olmaya çalıştım. O MNP, Milli Nizam Partisini kurdu ben partinin Gençlik kolları Genel Başkanlığını, o MSP, Milli Selamet Partisini kurdu ben partinin Gençlik kolları Genel Başkanlığını yaptım. 1974 de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bakan Danışmanlığı ve Bakanlık bünyesinde kurulan “Ağır Sanayi Yüksek İhtisas Okulu Yönetim kurulu Başkanlığı” 1978 de Genel Merkezi Konya’mızda kurulan Türkiye Kur’an Kursları federasyonu Genel Başkanlığı, 1980-1997 (17 yıl) Milli Gençlik Vakfı Genel Başkanlığı çalışmalarını yürüttüm. Vakfın bünyesinde gençler için Gençlik Dergisi ile çocuklarımız için Kıvılcım dergilerini 7 yıl süre ile çıkartarak dergilerin sahipliklerini yaptım ona yazılar yazdım. Şu anda da Milli Gençliğin Şeref Başkanı ünvanı ile ülkemizin her noktasındaki gençlerimizden büyük ilgi ve iltifat görmekteyim.

1997 yılında vakıftan ayrılınca bu kere UZMAN Mühendislik A.Ş ile GENÇLİK müşavirlik A:Ş lerin genel müdürlüklerini yürütmekteyim.Tabii YUVAMIZ evlendirme bürosu ise bu şirketlerin bünyesinde bulunmaktadır. Şu anda Ankara’da ikamet etmekteyim. 2’si oğlan 4’ü kız 6 çocuğum var. Bu arada 3 kızımı evlendirdim ve 3 kıymetli damada sahibim.

         MERHABA: Desenize, siz de 36 yıllık milli görüşçüsünüz.

        LALELİ: Elbette. Bununla iftihar duymaktayım. Milli görüşçü olmak, diğergam olmaktır. Yani başkalarının dertlerini kendine dert edinmek ve başkalarının da iyi olmasını istemektir. Başkalarının mutlu ve mesut olmasına çalışmaktır. Zaten böyle olduğu içindir ki, bugün Evlendirme bürosu kurmama da bu temel inanç konuları sebep olmuş bulunmaktadır. Biraz daha açık konuşmak gerekirse aslında müslümanlığın özü budur ve diğergam olabilmektir. Fakat bu davranış ferdidir. Zulmün ortan kaldırılması ve hakkın hakim kılınması ise iyiliklerin., güzelliklerin, adaletin toplumun istifadesine sunulmasıdır.

         MERHABA: Sayın Laleli, öz geçmişinizi anlatırken orada evlendirme konuları ile daha önce uğraşıp uğraşmadığınızı aradık ama böyle bir çalışma yapmamışsınız  Nereden çıktı böyle bir çalışma ve siz toplumda hürmet gören bir insanken bu çalışmaya nasıl cesaret ederek girebildiniz? Evlendirme çalışmalarının sizi yıpratacağından korkmadınız mı?

LALELİ: Hayatının 35 yılını sosyal çalışmalarda geçiren bir kardeşiniz olarak insanlarımızın ve ailelerimiz dert ve sıkıntılarını yakından tanımak imkanı buluyorsunuz. Gençlik çalışmaları içerinde ve bilhassa Milli Gençlik Vakfı Genel Başkanlığı bölümünde bazı anne ve babalar bana gelerek kızları için koca, oğulları için gelin adayı aramakta olduklarını bu konuda kendilerine yardımcı olmamı isterlerdi. Vakfın ağır yükü altında bu taleplere her zaman uygun cevap veremiyordum. Bu arada evlenmelerine vesile olduğum bir çok kardeşlerim oldu. Ama bunlar temelsiz, kayıtsız, amatörce yapılan işlerdi. Her ne kadar piyasada bir takım evlendirme büroları olduğunu duyuyorduk. Ama bunlara güvenilir miydi? Bizim de içerisinde bulunduğumuz muhafazakar ve mütedeyyin insanların gönül rahatlığıyla müracaat edecekleri bir evlendirme bürosu yoktu. Halbuki gelinlik kızı ve damatlık oğlu bulunan ailelerin böyle bir büroya çok büyük ihtiyaçları bulunmaktaydı.

İzin verirseniz bu arada bir parantez açalım ve bir önemli hususu belirtelim..

         MERHABA: Hay hay. Elbette.

LALELİ: 2000 yılı başlarında resmen çalışmalarına başladığımız Evlendirme büromuzda gördük ki, ailelerin böyle bir büroya olan ihtiyaçları büyük olduğu halde arzu edilen yoğunlukta müracaat yapılmıyor. Bazı kardeşleriz müracaat etmişler ama uygun eş bulamadıklarından onların evlendirilmeleri mümkün olmuyor. Müracaatlar yoğun olsaydı, mutlaka biri olmazsa diğeri bir talibin istedikleri özelliklere sahip olacak bu da evlenen kardeşlerimizin sayısı artıracak ve bizim evlendirme sayımızı yükseltecekti. Bunu iki sebebe bağlıyorum. Birincisi biz kendimizi ve çalışmalarımız yeterince halkımıza ve ihtiyaç sahibi ailelere duyuramadık. İkincisi ve belki en önemli sebep; “Evlendirme bürosu kanalıyla evlenilir mi hiç?” kanaatinin toplumda yer etmiş olması ve bu kanaatin değiştirilmesinin hayli zor olmasıdır.

İlk sorunuzu tamamlayalım. Bu bölüme aşağıda yine cevap verebiliriz.

         MERHABA: Konular birbirlerine bağlı gidiyor. Okuyucularımızı ve merak ettikleri konuları onlara en uygun şekilde aktarmak bizim görevimizdir. Mesela burada aklımıza gelen soru şudur. Sizler kurduğunuz bu evlendirme bürosu kanalıyla şu ana kadar kaç kişiyi evlendirdiniz?

LALELİ: Pek tabii. Sorularınıza hep cevap vermeye çalışacağım. Ama, siz böyle bir büroyu açmaya nasıl cesaret ettiniz sorusu henüz cevap bulmadı.

Gerçekten çok zor bir olaydır bu. Eğer çalışmalarınız, halkımızda hüsn-ü kabul görmezse sizi yıpratır, ne genel başkanlığınız kalır, ne de şeref başkanlığınız. Yıllarca uğraşarak elde ettiğiniz bu ünvanlar (halkımızın kabulü ile) elden uçar gider ve siz sudan çıkmış balık gibi ortada kalabilirsiniz.

Evlendirme çalışmalarımızı halkımıza ilk defa duyuran, Show TV ile Reha Muhtar olmuştur. Bir müddet sonra yayınlayacağınız makalelerim arasında “Ayağa çelme, iyiliklere firen” başlığında bir yazımda da anlattığım gibi Show TV’nin Ankara bürosu elemanı yanında (daha sonra sivil polis olduğunu öğrendiğimiz) bir adamla büromuza gelerek damat adayımız olarak kaydolur. Kendisine ödediği kayıt ücretine mukabil şirketimizin faturası kesilir. Biraz sonra aşağıdaki sivil polisler de gelir ve bizi dolandırıcılık suçundan yakalayarak Ankara Emniyet müdürlüğüne götürürler. Nöbetçi savcı bizi serbest bırakır. Ancak akşam haber kuşağında Reha Muhtar’ın; “21. asra girerken görülmemiş bir dolandırıcılık olayı. Milli Gençlik Vakfı Şeref Başkanı Nevzat Laleli, Depremzedeleri dolandırırken yakalandı” şeklindeki haberi bütün ülkeye bir bomba gibi düşer.

Bizi ve çalışmalarımızı halkın gözünden düşürmek kastıyla yapılan bu komplo daha sonra mahkemeler kanalıyla bozulur. Ama böylece biz ve çalışmalarımız halkımıza duyurulmuş oluruz.

Bir gün büroma bir telefon gelir. Telefondaki bir hanımdır. “Nevzat bey, sizi tebrik ederim. Kimsenin cesaret edemeyeceği bir hizmeti yerine getiriyorsunuz. Hem biliyor musunuz, Kur’a-ı Kerim’de evlenin diye bir ayet bulunmadığı halde evlendirin diye bir ayet bulunmaktadır” demiştir.

Benim böyle bir çalışma yaptığımı duyan bazı yakınlarım ve dostlarım; “Sana bu çalışma yakışmaz. Sen kendini yıpratıyorsun. Sana çöp çatan derler. Bize de ikinci karı bulur musun...” gibi kelimelerle benim önümü kesmeye çalıştılar. Hatta bazı boş adamlar Konya’daki kayın pederime giderek, “senin damadın bak neler yapıyor” diye güya beni gammazlamışlar ve adamı tahrik edecek sözler söylemişler. O da kızını (eşimi) arayarak benim bu işten vazgeçmemi istemiş.

Ben bu türlü menfilikler içerisindekilere; “Yaptığım iş yanlış bir iş midir? Yasak mıdır? Haram mıdır? Hiç biri değildir. Öyleyse ben, yaptığım için doğrulunu biliyorum. Mukaddes bir hizmet yaptığıma inanıyorum. Yasal bir engel de bulunmadığına göre halkımızın ve ailelerin sıkıntılarına derman olmak boynumun borcudur” dedim. Kulaklarımı bu türlü menfi sözlere kapatarak çalışmalarıma devam ettim.

         MERHABA:  Çalışmalarınız  meğer ne zorluklar içerisinden geçmiş.

LALELİ:  Olacak. Zorluklar bizler içindir. Bu zorluklar karşısında pes etmeyerek onu yenmeye çalışmak da bizim görevimizdir. Neticede başarı ancak böyle elde edilir.

         MERHABA: Biraz da işin teknik, sosyal, psikolojik ve dini yönlerine bakalım. Büronuza nasıl müracaat edilir? Siz bir adaya nasıl eş bulursunuz?  Evlenme de mutluluk esas olduğuna göre bu mutluluğu yakalamak için hangi kıstasları kullanıyorsunuz?

LALELİ: 17.Ağustos.1999 büyük Marmara depremine sıkıntılar içine düşen depremzedelerin kurtulabilmeleri maksadıyla sadece bir teklif olan bu evlendirme işleri, Show TV nin komplosu sonucu “artık tarafımdan eda edilmesi bir farz haline gelmiş bir iş” haline dönüşmüştü. Bunu 2000 yılının başı olarak kabul ederseniz bu güne kadar 65 çift yani 130 kardeşimiz evlendirilerek yuvaları kurulmuşlardır. İlk kuruluş zamanları müracaat edenler az ve müracaat edenlerin özelliklerinin birbirini karşılamasının zorluğu açısından evlenmeler zor olurken aradan geçen zaman içerisinde talepleri daha kolay karşılama imkanı bulduk.

Bize müracaat ekmek isteyenler için bizim matbu bir müracaat formumuz var. Damat ve Gelin adaylarımız bu formu kendi el yazıları ile doldurarak 4 vesikalık fotoğrafla birlikte tekrar bize iade edeceklerdir. Bu formun arka yüzünde adayımızın adres ve telefonları bulunmaktadır. Adres ve telefonlar bizde saklı tutulmakta, gelin ve damat adayımızın her ikisinin birbirlerini uygun bulduklarını bize bildirmeleri halinde kendilerine verilmekte ve görüşmeleri istenmektedir.

 

MERHABA: Evlendirme çalışmalarınızda birbirine taştırdığınız adaylar arasında flört yapanlar var mıdır? Flört ve görücü usulü evlendirmelerden hangisini uyguluyorsunuz?

LALELİ: Evlendirme çalışmalarımız adayların flört yapmalarına kapalıdır. Yani bize müracaat edenleri biz büromuzda tanıştırmayız.  Çünkü, flört sistemi ile evlenmeye karar vermek, gençlerin hislerine kapılarak karar vermeleridir ve yanlış bir metottur. Boşanmalar en çok bu sistemle evlenmiş eşler arasında olmaktadır. Kaldı ki müracaatlar ülkemizin her yerinden yapılabileceği gibi ülkemiz dışından Avrupa’dan ve Almanya’dan da yapılabilmektedir. Büromuzun bulunduğu Ankara‘dan olsun , ülkemizin değişik yerlerinden müracaat eden adaylarımız olsun birbirleriyle tanıştırılmalarını PTT yolunu kullanarak mektupla yapmaktayız.

 Böylece de evlenecek iki gencin birbirlerine karşı hislerini uyandırmadan önce onları evlilik gibi önemli bir kararı akıllarıyla vermelerini istemekteyiz. Hisleri daha sora birbirleriyle tanıştıktan sonra elbette ki uyanacaktır. Biz bu sisteme, “Aklı hissin önüne alan sistem” diyoruz. Bu da, evlilik gibi önemli bir kararı verirken, kararın sağlıklı bir şekilde olmasını, yuvanın uzun ömürlü olmasını ve kurulan yuvaların mutluluğu yakalamasının önemli şartları arasında bulunmaktadır.

Yuvada mutluluk esastır. Mutluluğu temin edebilmek ise eşlerin birbirleriyle anlaşmalarına bağlıdır. Eşlerin birbirleriyle anlaşabilmelerinin en önemli ölçüsü “dünya görüşü paralelliğidir” Bu sebeple bize müracaat eden adaylarımızı önce üçe ayırmaktayız. Bunlar; muhafazakarlar, liberaller ve sosyal demokratlardır. Her adayımıza kendi fikrini paylaşan bir eş bulmaya çalışmaktayız. Daha sonra aynı fikir ve inançta olduğu halde guruplarına bakmakta, aynı gurubun iki insanını bulmaya çalışmaktayız.

Bütün bu incelemelerden sonra adayların formlarını çaprazlama birbirine göndererek her bir adayımızın karşı aday hakkındaki fikrini sormaktayız. Eğer her iki taraf da birbirleri için “uygundur” diyorsa damat adayımıza gelin adayımızın adres ve telefonlarını vererek aramasını istiyoruz. Artık damat adayımız hangi gelin adayımızı aradığını bilerek aramakta, gelin adayımız ise hangi damat adayının kendisini aradığını bilmektedir.

Taraflardan birisi karşı adayı uygun bulmamışsa bu çalışma uygun aday bulununcaya kadar bir yıl devam etmektedir.

         MERHABA: Yani müracaat eden bir adayı evlendirmeden bırakmıyorsunuz. Öyle mi?

LALELİ: Bizim amacımız öyledir. Ancak, evlenip evlenmemeye karar vermek tamamen adaylarımızın ve onların ailelerinin bilecekleri bir husustur. Bir sene boyunca kendisi 15 kadar aday gösterilen bir damat adayımız evlenememiş, ikinci seneye sarkmıştır. Bazen de ilk müracaatta uygunluk gösteren adayımız olmakta ve hemen nikahını kıyarak düğününü yapmaktadır. 

İşin en önemli tarafı, büromuza müracaat eden adaylarımız evlenmek maksadıyla müracaat ettiklerinden evlendirme yolunun yarısı geçilmiş olmaktadır. Kalan yarısı da adayların birbirlerini beğenmesidir.“Damadımı arıyorum” başlıklı yazım böyle bir gelin adayımız ile uygun damat arayan bir babayı anlatmaktadır.

         MERHABA: Büro kanalıyla evlendirmenin  halkımızca benimsenmemiş olduğunu söylediniz. Bunun sebebi sizce ne olabilir?

LALELİ: Evlilik, bilhassa kız çocuğu olan aileler için mümkün mertebe gizli tutulması gereken bir husustur. Eğer düğünden evvel evlenmenin yapılamayacağı görülür de kız tarafı ayrılırsa, evlatlarının adının “sözlüden veya nişanlıdan ayrılmış olduğunun duyulmasını istemezler.” Çünkü kızlarına gelebilecek bir başka talibin bu konulardan dolayı gelmemesi durumu vardır diye düşünürler. Bu isteklerinde de haklıdırlar. Büromuz ise sır saklama konusunda gerekirse aileler ve yakınlarından bile gizli tutmaktadır. Büromuza müracaat eden adaylardan başka kimseye bilgi verilmemekte, adayların form üzerinden birbirlerini inceleyip bir tarafın uygun görmemesi halinde bile karşı adayın adres ve telefonu gitmediğinden olayın sır yönü her türlü çalışmalardan daha mükemmeldir.

Örf ve adetlere bağlılığın evlenme konularında daha çok ortaya çıkmasıdır. Halkımız genellikle evlendirme bürolarını gayri ciddi ve dürüst olmayan yerler olarak bilmektedirler. Çok afedersiniz, bürolara kadın pazarlanan yerler nazarıyla bakılmaktadır. Kesinle yanlış bir hükümdür. Başka evlendirme büroları bizi ilgilendirmez ama bizim büromuza başvuran kızlarımızı, kendi öz kızlarımdan farklı görmüyoruz. Ve yapılan çalışmanın adı uygun eş bulmadır, kesinlikle pazarlama değildir. Nitekim, evlenme kararını adaylarımız kendileri vermektedirler.